Journal of Gerontology

fa تحلیل تفاوت‌های جنسیتی در معیارهای کیفیت ادراک‌شده از سکونت سالمندان شهر بجنورد در سال 1403 Analysis of Gender Differences in Residential Facilities Indicators among Elderly Residents of Bojnord in 2024." مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان Eldely mental and psychological issues پژوهشي اصیل Original research مقدمه : رشد جمعیت سالمندان یکی از تحولات اساسی قرن حاضر، ضرورت توجه به کیفیت زندگی ،به‌ویژه کیفیت ادراک‌شده از سکونت را برجسته ساخته است.که تحت‌تأثیر عوامل متعددی همچون بستر کالبدی ، زیرساخت‌های سلامت ، پشتیبانی اجتماعی ،کیفیت سلامت بدنی و ذهنی قرار دارد. تفاوت‌های جنسیتی در ابعاد زیستی، روانی و اجتماعی و رفتاری بر نیازها و اولویت‌های سالمندان اثرگذار است. تحلیل تفاوت‌ها می‌تواند در  ارتقای کیفیت زندگی سالمندان تاثیر گذار باشد. روش کار: پژوهش به روش ترکیبی که در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام و پرسشنامه‌ای ۳۸ گویه‌ای در پنج بُعد طراحی و اعتبارسنجی شد ، در بخش کمی روش علی–مقایسه‌ای با نمونه‌گیری اجرا گردید. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS ، با استفاده از آزمون‌های پارامتریک و ناپارامتریک و پس از بررسی نرمال بودن متغیرها تحلیل شد. سطح معناداری 05/0در نظر گرفته شد و جنسیت به عنوان عامل مداخله‌گر مورد بررسی قرار گرفت. یافته : این پژوهش، با بررسی120 سالمند شامل 3/53 % زن ، 7/46 % مرد نشان داد مردان به بستر کالبدی ، زیرساخت‌های سلامت و پشتیبانی اجتماعی کیفیت ادراک‌شده بالاتری و زنان بیشتر به کیفیت سلامت بدنی و ذهنی توجه دارند و تعاملات جمعی - فعالیت‌های رفاهی کمترین میزان ادراک کیفی را در هر دو گروه داشت . همچنین زنان به امنیت روانی، آرامش ذهنی ، دسترسی به زیرساخت‌های سلامت اهمیت بیشتری می‌دهند، اما مردان کیفیت ساختمان، نورپردازی و ارتباط با طبیعت را ارجح می‌دانند. پشتیبانی اجتماعی  برای زنان بیشتر حمایت عاطفی خانواده و برای مردان ارتباطات اجتماعی گسترده نمود دارد. نتیجه گیری: پژوهش حاضر نشان داد  که اتخاذ رویکرد جنسیت‌محور در سیاست‌گذاری‌های شهری، توسعه خدمات مراقبتی و بهداشتی، تقویت زیرساخت‌های فرهنگی و ارتقای بستر کالبدی برای بهبود کیفیت زندگی در ایران ضروری است.   Introduction: The aging population is one of the most significant demographic transformations of the current century, highlighting the importance of life quality, particularly Residential Facilities in living environments. Life quality is influenced by multiple factors, including the physical environment, health infrastructure, social support, and physical and mental health. Gender differences in biological, psychological, social, and behavioral dimensions shape the needs and priorities of older adults. Understanding these differences can play a crucial role in improving the quality of life among the elderly. Methods: This study employed a mixed-methods design. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted, and a 38-item questionnaire covering five dimensions was developed and validated. In the quantitative phase, a causal-comparative approach was used with a sample of older adults. Data were analyzed using SPSS software, applying parametric and non-parametric tests after assessing the normality of variables. The significance level was set at 0.05, and gender was considered as an intervening factor. Results: A total of 120 older adults participated in the study (53.3% women and 46.7% men). The findings showed that men reported higher Residential Facilities in terms of the physical environment, health infrastructure, and social support, whereas women placed greater emphasis on physical and mental health. Both groups reported the lowest Residential Facilities in collective interactions and recreational activities. Women valued psychological safety, mental calmness, and access to health infrastructure more, while men prioritized building quality, lighting, and connection with nature. Social support for women was mainly expressed through family emotional support, whereas for men it was reflected in broader social interactions. Conclusion: The study underscores the importance of adopting a gender-sensitive approach in urban planning, developing health and care services, strengthening cultural infrastructure, and enhancing the physical environment to improve the quality of life for older adults in Iran.   زنان سالمند , مردان سالمند , کیفیت ادراک‌شده از سکونت , جنسیت Aged Female, Aged Male, Residential Facilities, Gender 61 72 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-834-3&slc_lang=fa&sid=1 samaneh pasandideh سمانه پسندیده samaneh.pasandideh@gmail.com 10031947532846009582 10031947532846009582 No دانشجوی دکتری، گروه هنر و معماری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. reza Mirzaei رضا میرزایی mirzaeireza@aiubir.ac.ir 10031947532846009583 10031947532846009583 Yes استادیار، گروه هنر و معماری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران ali emami علی امامی 10031947532846009584 10031947532846009584 No استادیار، گروه هنر و معماری، واحد گنبد کاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبدکاووس، ایران. ahmad heidari احمد حیدری 10031947532846009585 10031947532846009585 No استادیار، گروه هنر و معماری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.