fa بررسی کیفیت زندگی و مؤلفه‌های آسیب پذیری زنان سالمند در نواحی روستایی مطالعه موردی : شهرستان زنجان مسائل اجتماعی سالمندان elderly social issues پژوهشي اصیل Original research <b>مقدمه</b>: افزایش جمعیت سالمندان که به علت کاهش موالید و بهبود وضعیت بهداشت وزندگی آدمیان و افزایش امید به زندگی آنان دیده می‌شود ضرورت توجه به مشکلات این قشر را روزافزون نموده است &nbsp;همچنین با توجه به روند افزایشی جمعیت سالمند در جهان و به ویژه کشورهای در حال توسعه و کشورمان، و همراه بودن پدیده سالمندی با بروز اختلالات جسمی و روحی ضرورت تعیین کیفیت زندگی این قشر را افزایش داده است، همچنین شناسایی مؤلفه‌های آسیب پذیر زنان در مناطق روستایی جهت ارائه به محافل علمی و اجرایی جهت حفظ و ارتقای کیفیت زندگی این اقشار هدف تحقیق حاضر می‌باشد.<br> <b>روش</b>: پژوهش حاضر با آمیخته‌ای از دو رویکرد کیفی و کمی، &nbsp;شامل استفاده از گروه‌های &nbsp;بحث متمرکز در بخش کیفی، و انجام &nbsp;تحلیل عاملی در بخش کمی انجام پذیرفته است<span dir="LTR">.</span> جامعه آماری در مرحله اول از رویکرد کیفی، زنان سالمند در 25 روستای شهرستان زنجان&nbsp; می‌باشد که در این روستاها تعداد جمعیت زنان بالای 65 سال بیش‌تر از 15 درصد کل جمعیت زنان می‌باشد. این زنان شامل 784 زن&nbsp; واقع در 25 روستای این شهرستان می‌باشد، با استفاده از نمونه گیری هدفدار و همگن 130 نفر از این زنان به عنوان نمونه انتخاب شدند<span dir="LTR">.</span> به منظور تجزیه و تحلیل داه های کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شد.<span dir="LTR"> .</span>همچنین &nbsp;جهت گردآوری داده‌های کمی از ارسال پرسشنامه محقق ساخته که از مرحله فوق مستخرج گردید بهره گرفته شد. روش جمع آوری اطلاعات به صورت مصاحبه حضوری و با استفاده از پرسش نامه بود. و اطلاعات پس از جمع آوری کد گذاری شده و با استفاده از نر افزار <span dir="LTR">Spss</span> و آزمون‌های اماری توصیفی و تحلیلی شامل میانگین، <span dir="LTR">T</span>تک نمونه‌ای و ضریب همبستگی اسپیرمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها و نتیجه گیری:</strong> نتایج تحقیق نشان می‌دهد، عامل اجتماعی-اقتصادی با مقدار ویژه 13.145 و درصد واریانس 23.670 مهم‌ترین مؤلفه آسیب پذیری زنان روستایی شناخته شد. سنجش کیفیت زندگی و شناسایی مولفه های آسیب پذیری زنان سالمند روستایی موجب برنامه ریزی و پیشگیری و توان بخشی در زمینه ارتقای زندگی آنان می گردد بعد جسمی کیفیت زندگی سالمندان با مواردی از قبیل سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال، وضعیت اقتصادی، مسکن ووجود بیماری ارتباط آماری معنی دار دارد. کم شدن عزت نفس و ارزش اجتماعی، بی قدرتی، نداشتن استقلال در تصمیم گیری تله فقر از جمله مهم‌ترین مؤلفه‌های آسیب پذیری زنان سالمند در نواحی روستایی می‌باشد. در همین راستا دو راهکار اساسی جهت کاهش این آسیب پذیری ها می‌تواند شامل حمایت‌های ارگان‌های دولتی و توانمندسازی این سالمندان باشد. در محدوده مورد مطالعه، انزوای اجتماعی بیشتر برای زنان مساله آفرین است زیرا طول عمر آن‌ها عموماً بیشتر از همسرانشان است و این باعث آسیب‌پذیری آنها در زمینه‌های مختلف می‌شود. در چنین شرایطی، زنان بیشتر در معرض آسیبهای روانی &nbsp;هستند.<br> &nbsp; Introduction: The need to determine the quality of life of the elderly has increased, due to the increasing trend of the elderly population in the world, especially in developing countries and our country, and the associated aging phenomenon with physical and mental disorders. The purpose of this study was to identify vulnerable components of women in rural areas to present to scientific and executive circles to preserve and improve the quality of life of the elderly.<br> Method: The present study was carried out with a combination of two qualitative and quantitative approaches, including using focused discussion groups in the qualitative section, and performing factor analysis in the quantitative section. The population in the first stage is the qualitative approach of elderly women in 25 villages in Zanjan city. In these villages, the number of women over 65 is more than 15% of the total population. The women consist of 784 women in 25 villages of this city. Using a targeted and homogeneous sampling, 130 of these women were selected as samples. Qualitative content analysis method was used to analyze qualitative aspects. It was also used to collect quantitative data from a researcher made questionnaire that was extracted from the above. The method of collecting information was by face-to-face interview and using a questionnaire. Data were collected after encoding and analyzed using SPSS software and descriptive and analytic tests including mean, T single sample and Spearman correlation coefficient.<br> Results:The results of the research show that the socioeconomic factor with a specific value of 13.145 and the variance of 23.670 was the most important component of vulnerability of rural women. Measuring the quality of life and identifying the vulnerability components of rural elderly women lead to planning, prevention and rehabilitation in the field of improving their life. Physical dimension of elderly quality of life had meaningful correlation with education level, employment status, economic situation, housing and the presence of disease.&nbsp;<br> Conclusion: Decreasing self-esteem and social value, powerlessness, lack of independence in deciding poverty trap is one of the most important components of vulnerability of elderly women in rural areas. In this regard, two major strategies for reducing these vulnerabilities can include the support of government organs and the empowerment of these elderly people. In the study area, social isolation is more likely to be problematic for women because their life span is generally higher than that of their spouses, which causes their vulnerability to varying degrees. In such situations, women are more likely to be exposed to psychological harm. سالمندی جمعیت, آسیب پذیری, فقر ,گروه‌های بحث متمرکز, مناطق روستایی Aging population, quality of life, vulnerability. 67 77 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-332-1&slc_lang=fa&sid=1 behroz yeghaneh بهروز محمدی یگانه behrozyeghaneh@yahoo.com 10031947532846003341 10031947532846003341 No Zanjan University, Zanjan, Iran. دانشگاه زنجان،زنجان، ایران jamshed einalia جمشید عینالی einalia@gmail.com 10031947532846003342 10031947532846003342 No Zanjan University, Zanjan, Iran. دانشگاه زنجان،زنجان، ایران mahdi charaghi مهدی چراغی mahdicharaghi@yahoo.com 10031947532846003343 10031947532846003343 No Zanjan University, Zanjan, Iran. دانشگاه زنجان،زنجان، ایران zahra eskandari shahraki زهرا اسکندری شهرکی z_eskandari69@yahoo.com 10031947532846003344 10031947532846003344 Yes Zanjan University, Zanjan, Iran. دانشگاه زنجان،زنجان، ایران