Journal of Gerontology

fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان ذهن‌آگاهی بر اضطراب تنهایی در سالمندان دارای اختلال پارکینسون Comparison of the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and Mindfulness-Based Therapy on Loneliness Anxiety in Elderly Patients with Parkinson’s Disease مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان Eldely mental and psychological issues پژوهشي اصیل Original research مقدمه: وجود اختلالات رفتاری چون اضطراب تنهایی در سالمندان پارکینسونی، نیازمند ارزیابی جامع و دقیق برای شناخت مشکلات روانی سالمندان است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان ذهن‌آگاهی بر اضطراب تنهایی در سالمندان دارای اختلال پارکینسون انجام شد. روش کار: روش پژوهــش از نــوع نیمــه تجربــی و پیشآزمــون، پسآزمــون بــا گــروه کنتــرل بــود. جامعــه آمــاری شــامل کلیه سالمندان مبتلا به پارکینسون مراجعه کننده به مراکز روانپزشکی و روان شناسی شهر یزد  در سال 1402 بودنــد کــه 45 نفــر (30 نفر گــروه آزمایــش و 15 نفــر گــروه کنتــرل) بــه روش نمونــهگیــری در دســترس انتخــاب شــدند. ابــزار گــردآوری دادههــا پرسشـنامه احساس تنهایی راسل (1980) بـود. مداخلـههای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن‌آگاهی در 8 جلسه90 دقیقهای و هفتهای دو بار بـر روی گـروه آزمـایش انجـام شـد و گـروه کنتـرل هیـچگونـه مداخلـهای دریافـت نکردنـد. تجزیـه و تحلیـل دادههـا بـا آزمـونهـای توصیفـی (میانگیـن و انحـراف اسـتاندارد) و تحلیل واریانس با اندازههای مکرر و بـا اسـتفاده از نـرم افـزار SPSS نسـخه 24 انجـام شـد. میـزان P کمتـر از 05/0 معنـیداری در نظـر گرفتـه شـد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو روش درمانی (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن آگاهی) در کاهش اضطراب تنهایی سالمندان به پارکینسون مؤثر هستند. با این حال، مقایسه میزان تأثیرگذاری این دو نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تأثیری معادل 3/45 درصد بر کاهش اضطراب داشته، در حالی که درمان ذهن‌آگاهی  تأثیر 3/35 درصدی در این زمینه داشته است. بنابراین، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش اضطراب تنهایی سالمندان مبتلا به پارکینسون اثربخشی بیشتری نسبت به  ‌درمان ذهن‌آگاهی دارد (01/0P <).   نتیجه گیری: بـر اسـاس یافتـههـای پژوهـش، از درمانهای مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن آگاهی برای کاهش اضطراب تنهایی سالمندان مبتلا به پارکینسون مـی تـوان اسـتفاده کـرد.   Introduction: The presence of behavioral disorders such as loneliness anxiety in elderly people with Parkinson's disease requires a comprehensive and accurate assessment to identify the mental problems of the elderly. This study aimed to compare the effectiveness of acceptance and commitment therapy and mindfulness therapy on loneliness anxiety in elderly people with Parkinson's disease. Method: A quasi-experimental pretest-posttest design with a control group was employed. The statistical population comprised all elderly Parkinson’s patients visiting psychiatric and psychological centers in Yazd in 2023. A sample of 45 participants (30 in the experimental group and 15 in the control group) was selected via sampling methods. Data were collected using the Russell Loneliness Scale (1980). The interventions (ACT and Mindfulness) were administered in eight 90-minute sessions, twice a week, to the experimental group, while the control group received no intervention. Data analysis was performed using descriptive statistics (mean and standard deviation) and Repeated Measures ANOVA via SPSS version 24. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: The results indicated that both therapeutic approaches (ACT and Mindfulness) were effective in reducing loneliness anxiety among elderly Parkinson’s patients. However, a comparative analysis of their impact revealed that ACT had an effect size of 45% in reducing anxiety, whereas Mindfulness-Based Therapy showed an effect size of 35%. Consequently, Acceptance and Commitment Therapy demonstrated significantly higher effectiveness than Mindfulness-Based Therapy in reducing loneliness anxiety in elderly patients with Parkinson’s disease (P<0.01). Conclusion: Based on the research findings, both Acceptance and Commitment Therapy and Mindfulness-Based Therapy can be utilized as effective interventions to mitigate loneliness anxiety in elderly individuals suffering from Parkinson’s disease.   کلید واژهها: درمان پذیرش و تعهد, ذهن‌آگاهی, اضطراب تنهایی, سالمندان, پارکینسون. Acceptance and commitment therapy, Mindfulness-based therapy, Loneliness anxiety, Elderly, Parkinson’s disease. 0 0 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-946-1&slc_lang=fa&sid=1 zahra masnoor زهرا منصورمقدم hashemi@gmail.com 10031947532846009812 10031947532846009812 No somayeh haddad ranjbar سمیه حداد رنجبر 10031947532846009813 10031947532846009813 Yes گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران. Alireza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی manzari.a@gmail.com 10031947532846009814 10031947532846009814 No