مقدمه: یکی از مهم‌ترین مشکلات سالمندان، اختلالات شناختی است. شواهد نشان می‌دهد فعالیت‌های ذهنی می‌توانند به تقویت نورون‌ها و تأخیر در افت شناختی مرتبط با سن کمک کنند. بنابراین، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر حفظ، خواندن و تلاوت قرآن بر کارکردهای شناختی سالمندان انجام شد.
روش کار: در این مرور روایتی، به‌منظور بررسی شواهد موجود درباره تأثیر حفظ، خواندن و تلاوت قرآن بر کارکردهای شناختی سالمندان، جستجوی هدفمند در پایگاه‌های PubMed و Google Scholar انجام شد. در راهبرد جستجو از ترکیبی از اصطلاحات استاندارد MeSH شامل Cognition و Aged و واژه‌های آزاد شامل Quran memorization، Quran recitation و Quran reading استفاده شد. مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی 2010 تا 2025، پس از بررسی عنوان، چکیده و متن کامل، بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیشتر مطالعات، حفظ، خواندن و تلاوت قرآن را با عملکرد شناختی بهتر در سالمندان مرتبط دانستند. تلاوت و خواندن قرآن عمدتاً با عملکرد شناختی کلی، در حالی که حفظ قرآن بیشتر با حافظه، به‌ویژه حافظه اپیزودیک، مرتبط بود. با این‌حال، در برخی مطالعات دیگر ارتباط یا تفاوت معناداری مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که حفظ، خواندن و تلاوت قرآن ممکن است با عملکرد شناختی بهتر در سالمندان همراه باشد؛ بااین‌حال، ناهمگونی یافته‌ها و محدود بودن شواهد موجود، نتیجه‌گیری علّی را محدود می‌کند. بنابراین انجام پژوهش‌های مداخله‌ای با طراحی مناسب برای تأیید این یافته‌ها ضروری است.